HARIAN METRO-11.12.12
MENJEJAKKAN
kaki ke tingkat tiga dan empat Pusat Kreatif Kanak-Kanak Persatuan
Kebangsaan Autisme Malaysia (Nasom) yang baru dibuka di Setia Alam, Shah
Alam, baru-baru ini membuatkan penulis seperti kembali semula ke alam
prasekolah.
Mata terpesona melihat setiap ruangan di situ yang
penuh dengan peralatan mainan, kraftangan dan muzik untuk kegunaan
mereka ketika hadir bagi menjalani rawatan dan terapi.
Pendek
kata, ia penuh warna-warni dan menghiburkan! Sesuai untuk kanak-kanak
itu menjalani proses pemulihan, rawatan dan terapi yang diperlukan bagi
kelangsungan masa depan mereka yang masih panjang.
Terdiri
daripada lima tingkat, setiap satu mempunyai fungsi berbeza seperti
pusat khidmat setempat (tingkat lima), ruangan kreatif dan seni (tingkat
empat dan tiga) serta pusat pemerhatian awal (tingkat dua) yang
diwujudkan khas untuk kanak-kanak istimewa ini.
Menurut
pakar terapi seni kreatif, Caroline Essame, cabang seni kreatif
membuatkan kita merasai dan mengenal dunia, dapat meningkatkan ekspresi
diri, bertindak sebagai penawar dan perkembangan otak kanak-kanak.
Malah,
seni kreatif juga tidak terbatas untuk digunakan sebagai satu medium
mengubati penghidap autisme saja kerana kanak-kanak normal yang lain
juga sentiasa tertarik dengan benda kreatif seperti aktiviti mewarna,
melukis, menyanyi serta menari yang boleh dilakukan di rumah mahupun
sekolah.
"Seni kreatif mempunyai bahasanya tersendiri dan ia
bermanfaat kepada perkembangan minda setiap insan terutama kanak-kanak
yang baru mula mahu belajar.
"Di pusat ini, kami mempunyai
pelbagai aktiviti merangkumi seni dan kraftangan, muzik, terapi, drama
serta aktiviti kreatif. Dengan cara ini, mereka dapat mengenal pasti
minat masing-masing di samping membangunkan kemahiran yang akan memberi
manfaat kepada semua.
"Selain itu, pusat ini juga menjadi landasan
pendidikan dan komunikasi bagi ibu bapa memahami anak-anak mereka dalam
aspek kemahiran menerusi lukisan dan drama," katanya.
Autisme
ialah gangguan perkembangan otak yang dicirikan sebagai masalah hubungan
sosial, komunikasi, emosi, kurang kebolehan imaginasi, bermain serta
menunjukkan tingkah laku terhad dan berulang.
Ia biasanya
berkaitan minat, aktiviti dan perangai. Di Malaysia, hampir 70 peratus
kanak-kanak autisme mempunyai masalah terencat akal pada tahap berbeza.
Ini sebabnya proses pembelajaran mereka lebih lambat, mempunyai masalah interaksi, komunikasi dan tingkah laku.
Kekurangan
dialami kanak-kanak ini menyebabkan mereka tidak faham perasaan orang
lain, tiada usaha menggembirakan orang lain dan tidak pandai
berinteraksi secara spontan.
Pun begitu, bukan semua individu
autisme mengalami masalah pembelajaran kerana ada yang berjaya dan
menjadi orang ternama seperti Albert Einstein dan Bill Gates yang
menghidap sindrom Asperger sejenis autisme.
Sekiranya mereka boleh
berjaya mengapa tidak anak-anak anda bukan? Justeru, kenal pasti
masalah anak seawal mungkin supaya jalan penyelesaian dapat dicari.
"Kanak-kanak
autistik mempunyai kesukaran untuk berfikir dan bertindak dengan cepat
seperti individu normal yang lain. Mereka selalu tidak endahkan
kehadiran ibu bapa atau orang di sekeliling.
"Tetapi seperti
kanak-kanak lain juga, melalui pengamatan saya mereka tetap gemar
bermain dan menyukai aktiviti seperti mewarna, melukis, menari, menulis
dan menyanyi.
"Mereka juga boleh menjadi asyik dan lalai dengan
aktiviti yang dilakukan. Itu menunjukkan mereka memberi sepenuh
perhatian dan seni kreatif mengajar mereka sesuatu," kata Caroline
ketika menyampaikan ceramah bertajuk Membina Blok Akademik melalui Seni
Kreatif, pada pagi itu.
Bagaimana seni kreatif menjadi satu cara kepada perkembangan kanak-kanak ini?
Seni mengajar kita mengenai simbol, bahasa, meningkatkan keyakinan diri, erti kesabaran dan fleksibiliti serta menyeronokkan.
Menerusi
aktiviti menari dan menyanyi yang dijalankan, mereka belajar mengenai
pergerakan dan bagaimana mahu mengawal imbangan badan serta mengikut
pergerakan orang lain selepas melalui pemerhatian, meredakan kemarahan
mereka serta mendengar dengan teliti.
Drama pula membantu mereka
menajamkan kemahiran berkomunikasi dan sosial dengan individu lain
terutama ibu bapa, membolehkan mereka meluahkan perasaan dengan baik
serta mengajar erti kepercayaan dan berimaginasi tinggi.
"Peranan
otak yang terbahagi kepada dua iaitu kiri dan kanan juga mempunyai
fungsi berbeza. Seni kreatif terkandung di bahagian otak kanan.
"Otak
kanan ialah tempat untuk perkembangan hal yang bersifat artistik,
kreativiti, perasaan, emosi, gaya bahasa, irama muzik, imaginasi,
fantasi, warna, pengenalan diri dan orang lain, hubungan sosial serta
pengembangan keperibadian.
"Jika ramai individu mengatakan otak
kiri dilabel sebagai pengendali IQ, otak kanan pula memegang peranan
penting bagi perkembangan EQ.
"Fungsi otak kanan ini untuk
mengurus pola berfikir kreatif manusia, contohnya kemampuan
berkomunikasi. Cara kerja otak kanan ini biasanya tidak berstruktur dan
tidak memikirkan perkara yang terlalu khusus iaitu bertentangan dengan
otak kiri. Contoh orang yang menggunakan otak kanan dibandingkan otak
kiri ialah seniman, pelukis dan seumpamanya.
"Otak kiri pula
banyak dikaitkan dengan fungsi akademik yang antara lain terdiri
daripada kemampuan bercakap, berbahasa, membaca tulisan, logik, angka
dan analisis," katanya.
Atas sebab itu, seni kreatif dijadikan
alat penghubung kanak-kanak autistik pada peringkat awal kerana ia lebih
mudah dan mengikut kemampuan diri berikutan sifat terhad yang mereka
miliki.
Pakar psikologi, Rica Frances Talon, pula berkata dunia
kanak-kanak autistik masih menjadi misteri sehingga sekarang kerana
tiada siapa tahu apa yang bermain dalam fikiran mereka, khususnya
apabila mereka mula 'buat perangai' seperti tidak mengendahkan orang
lain, asyik menjerit dan mengulangi perkara sama.
"Anak yang
menghidap autisme sering dilabel sebagai kanak-kanak lembab atau lembam,
bodoh, degil, berkelakuan pelik, mementingkan diri sendiri, tidak faham
bahasa dan berkemungkinan besar keciciran dalam pelajaran.
"Walaupun
kebanyakan kanak-kanak autistik ada masalah seperti disebutkan itu,
melalui pendidikan sewajarnya mereka mampu memiliki kehidupan baik,
malah mungkin lebih berjaya daripada individu normal.
"Itu
sesuatu yang tidak mustahil akan berlaku sekiranya kekurangan mereka ini
dikesan dan dirawati secara perlahan pada peringkat awal usia lagi.
"Justeru,
ibu bapa perlu tahu cara yang betul sebelum boleh mendekati dan
berinteraksi dengan anak yang menghidap autisme. Jika formula rahsia ini
tidak ditemui, anak itu makin sukar didekati dan mungkin terus hidup
dalam dunianya sendiri," jelasnya.
Selepas mendapati terdapat
beberapa tingkah laku pelik atau sebarang perubahan sikap pada anak,
mereka harus dibawa berjumpa doktor dengan segera supaya masalah boleh
dikenal pasti.
Diagnosis awal yang meliputi beberapa kaedah
sepatutnya akan dilakukan untuk mengetahui jenis penyakit yang dihidapi
oleh anak. Selalunya, sebelum program seni kreatif ini diperkenalkan,
ibu bapa lebih terdedah kepada program intervensi awal kanak-kanak
autistik, terapi pertuturan, pendengaran, perbuatan dan cara kerja.
Intervensi
awal ialah satu proses membekalkan perkhidmatan, pendidikan dan
sokongan kepada kanak-kanak yang berisiko atau yang mengalami kelambatan
dalam perkembangan fizikal atau mental yang akan mempengaruhi
perkembangan dan menghalang pembelajarannya.
Program ini
disediakan untuk memenuhi keperluan kanak-kanak dan keluarga yang
berkeperluan khas dalam lima bidang perkembangan iaitu perkembangan
fizikal, kognitif, komunikasi, sosial dan emosi dan adaptasi.
Program
intervensi awal di Malaysia disediakan kepada kanak-kanak yang
berkeperluan khas, berumur dari kosong hingga enam tahun. Di bawah
Kementerian Pelajaran Malaysia, kanak-kanak yang berkeperluan khas
merujuk kepada tiga kategori iaitu kanak-kanak yang mempunyai masalah
penglihatan, pendengaran dan pembelajaran.
Kanak-kanak autistik termasuk di dalam kelompok satu golongan daripada kategori bermasalah pembelajaran.
Bagi
mengatasi masalah sosial di sekolah seperti tidak pandai berkawan,
mementingkan diri sendiri dan sukar mengekalkan tumpuan, beberapa
langkah boleh diambil.
Untuk pengetahuan, disebabkan mereka ini
tidak pandai bergaul, setiap kali cuba berkawan, ada saja kesalahan yang
akan mereka dilakukan. Ini membuatkan mereka berasa tertekan dan mula
menyalahkan orang lain.
Mereka mungkin jadi sombong, berlagak dan
lebih susah berkawan tetapi mereka juga mempunyai kecenderungan meniru
perbuatan orang lain bagi membolehkan mereka diterima sebagai kawan.
Justeru,
ibu bapa boleh berusaha mengajak rakan sekolah anak ke rumah. Ini
membuatkan anak berasa diterima, lebih yakin serta dapat mengelak mereka
menjadi mangsa buli tetapi jangan terlalu berharap mereka akan terus
berubah sekelip mata.
Dalam pelbagai perkara, kesabaran dan proses
pembelajaran pasti mengambil sedikit masa sebab mereka perlu belajar
secara perlahan-lahan.
Kaedah lain ialah merakam suasana permainan
atau aktiviti mereka di rumah. Oleh kerana anak autistik ada masalah
lambat belajar, dia boleh menonton rakaman ini berulang kali di rumah.
Pada
masa sama, galak anak menjadi peramah dan mudah didekati. Jangan kritik
jika anak tidak melakukan perkara sepatutnya kerana mereka tidak tahu
apa yang salah atau betul.
"Kanak-kanak autistik bukan golongan
berisiko atau bodoh, cuma ibu bapa tidak tahu cara mendekati mereka.
Oleh kerana mereka ada masalah perlakuan, pemikiran dan tidak pandai
bersosial, perkembangan kanak-kanak penghidap autisme secara umumnya
lebih perlahan daripada kanak-kanak normal.
"Bagaimanapun, melalui
pendidikan betul, individu autistik boleh belajar di sekolah biasa dan
berjaya dalam pelajaran. Malangnya, faktor kurang pengetahuan ibu bapa
mengenai kecelaruan spektrum autistik (autistic spectrum disorder - ASD)
ini menyebabkan ramai kanak-kanak ini membesar di bawah paras
kemampuan," katanya.
Antara gejala autisme:
Tidak suka bergaul
Tidak peka kepada kesakitan
Tidak suka dipeluk
Berkomunikasi menggunakan gerak syarat atau tangan
Lewat bertutur
Terlalu aktif atau pasif
Tidak bertentang mata bila berkomunikasi
Bercakap dalam nada pelik (seperti menyanyi atau bercakap macam robot)
Sukar memulakan percakapan (kalau berbual hanya satu pihak iaitu hanya mereka yang bercakap)
Mungkin mengulang perkataan sama tetapi tidak faham maksudnya
Sangat sensitif kepada rasa, bau dan bunyi yang menyebabkan mereka menunjukkan perlakuan di luar kawalan
Mudah berubah mood
Suka mengasingkan diri, mengamuk, menjerit, marah-marah dan agresifAtas
kesedaran keluarga memainkan peranan penting dalam perkembangan
progresif kanak-kanak penghidap autisme, jenama peneraju barangan
penjagaan bayi SCA Hygiene Malaysia, bersama Persatuan Kebangsaan
Autisme Malaysia (Nasom) mengumumkan pembukaan Pusat Kreatif dan Khidmat
Setempat Nasom Kiwanis PJ Autism di Setia Alam, Shah Alam.
Kewujudan
pusat itu untuk menjalankan proses penilaian autisme termasuk
perkhidmatan pemeriksaan, penilaian dan diagnosis pelbagai kategori
penyakit autisme bagi kanak-kanak.
Ia mempunyai pelbagai aktiviti
merangkumi seni dan kraftangan, muzik, terapi, drama serta aktiviti
kreatif. Dengan cara ini, pelajar dapat mengenal pasti minat
masing-masing di samping membangunkan kemahiran yang akan memberi
manfaat kepada semua.
Selain itu, pusat ini juga menjadi landasan
pendidikan dan komunikasi bagi ibu bapa memahami anak-anak mereka dalam
aspek kemahiran menerusi lukisan dan drama.
Pemindahan pusat
berkenaan ke Setia Alam berjaya dilaksanakan melalui dana berjumlah
RM212,475 yang dijana bersama oleh Nasom dan Drypers, selaras dengan
matlamat jenama Drypers iaitu Penjagaan Sepenuhnya.
Menurut
Pengurus Pemasaran Kanannya, Evelyn Chan, Drypers memilih Nasom atas
keperluan memberi sokongan kepada ibu bapa yang mempunyai anak autisme
kerana prihatin dengan masa depan anak-anak ini.
"Drypers
berhasrat untuk memberi inspirasi kepada ibu bapa melalui pelbagai
kaedah lain yang melangkaui daripada sekadar pemakaian lampin.
"Dalam
usaha untuk menyokong usaha murni ini, pusat ini akan menjadi langkah
pertama bagi mengenal pasti kanak-kanak yang menghidap autisme agar
langkah sewajarnya dapat diambil lantas menangani keadaan mereka
mengikut kesesuaian," katanya.
Setiausaha Lembaga Pengarah
Pengurusan Nasom, Cason Ong, berkata setiap seorang daripada 88
kanak-kanak yang dilahirkan mengalami autisme, justeru penting bagi ibu
bapa diberikan kemudahan pusat sedemikian.
Ia bagi membolehkan
mereka membuat diagnosis, penilaian serta mengambil tindakan tepat
seawal yang mungkin supaya anak-anak mereka dapat menjalani kehidupan
yang hampir normal pada masa depan.
"Pada peringkat inilah
penilaian awal menjadi amat penting bagi memastikan mereka mendapat
sokongan sewajarnya dan atas sebab itu, kami amat menghargai sumbangan
tidak ternilai daripada pihak Drypers kepada pusat ini," ujarnya.
Artikel ini disiarkan pada : 2012/12/10
P/S : Sesiapa yg menpunyai anak autisme,boleh la join Pusat Kreatif NASOM...
WAJAH Xiao yang bengkak (kanan).
